Waarom verlangen we zo naar zoet?

Veel mensen proberen minder zoet te eten.

Ze nemen zich voor om de koekjes te laten staan, geen chocolade meer te kopen of de suiker in de koffie weg te laten. Soms lukt dat een tijdje. En soms merk je dat de behoefte aan zoet blijft terugkomen.

De vraag is dan niet alleen hoe je minder zoet kunt eten.

Een interessantere vraag is:

Waarom verlangt je lichaam eigenlijk naar zoet?

Zoet is een natuurlijke behoefte

Van de vijf smaken heeft zoet een bijzondere plaats.

Zoet geeft voeding, ontspanning en voldoening. Het helpt ons lichaam op te bouwen en geeft een gevoel van tevredenheid. Dat verlangen naar zoet is dus niet vreemd. Sterker nog: het is een natuurlijke behoefte.

Veel adviezen richten zich op het verminderen van suiker. Dat kan een waardevolle stap zijn. Geraffineerde suiker, snoep, koek, frisdrank en andere sterk geconcentreerde zoetmakers kunnen de behoefte aan zoet blijven aanwakkeren. Veel mensen merken dat hun smaak verandert wanneer zij deze producten een periode laten staan.

Toch verdwijnt daarmee niet altijd de behoefte aan zoet.

En juist daar wordt het interessant.

Waarom ontstaat die behoefte aan zoet eigenlijk?

Wanneer we die vraag onderzoeken ontstaat er vaak een veel dieper begrip van wat het lichaam nodig heeft.

Het verschil tussen geraffineerd zoet en natuurlijk zoet

Wanneer we aan zoet denken, denken we vaak aan suiker. Maar zoet komt in veel meer vormen voor.

Een wortel heeft een natuurlijke zoete smaak, net als een pompoen. Langzaam gekookte uien ontwikkelen een natuurlijke zoetheid. Ook granen zoals rijst, haver, gierst en gerst bevatten van nature een zachte zoete kwaliteit.

Ik noem dit vaak het goede zoet.

Het is een vorm van zoet die voedt en ondersteunt.

Deze voedingsmiddelen geven hun energie geleidelijk af en zorgen vaak voor een stabieler gevoel van verzadiging.

Het gaat niet alleen om stoppen met suiker

Het verminderen van geraffineerde suiker is vaak een waardevolle stap. Het lichaam kan daar veel baat bij hebben.

Daarna begint vaak een diepere laag.

Wanneer de trek in zoet aanwezig blijft kan het waardevol zijn om verder te kijken.

Wat probeert het lichaam duidelijk te maken?

Vaak zie ik dat mensen voldoende eten, maar niet altijd voldoende gevoed zijn.

Er kan behoefte zijn aan meer stabiele energie, meer regelmaat in de maaltijden of meer voedingsmiddelen die van nature een zoete kwaliteit hebben, zoals granen, wortelgroenten en langzaam bereide gerechten.

De vraag verschuift dan van:

“Hoe kan ik stoppen met zoet?”

naar:

“Waar verlangt mijn lichaam werkelijk naar?”

Dat maakt het onderwerp veel breder dan alleen suiker.

Waarom de behoefte aan zoet groter kan worden

In mijn praktijk zie ik regelmatig dat mensen veel behoefte hebben aan zoet wanneer maaltijden onvoldoende voeden.

Dat kan verschillende oorzaken hebben.

• Maaltijden worden te licht samengesteld.
• Voeding bestaat vooral uit rauwkost, fruit of snelle tussendoortjes.
• Granen worden volledig vermeden.
• Een goede bron van eiwit ontbreekt.
• Mineralenrijke voedingsmiddelen, zoals zeegroenten, ontbreken.
• Er is sprake van langdurige stress of vermoeidheid waardoor het lichaam voortdurend zoekt naar snelle energie.

Het lichaam vraagt dan om aanvulling.

Vaak wordt dat vertaald als trek in suiker.

De rol van granen

Volwaardige granen spelen een belangrijke rol in een stabiele energievoorziening.

Granen bevatten complexe koolhydraten die tijdens de spijsvertering geleidelijk worden omgezet in glucose. Daardoor komt energie gelijkmatiger beschikbaar gedurende de dag.

Ook de hersenen hebben glucose nodig als belangrijke brandstof.

Die glucose hoeft niet uit geraffineerde suiker te komen. Het lichaam kan glucose ook halen uit volwaardige granen zoals zilvervliesrijst, haver, gierst en gerst.

Wanneer deze basis ontbreekt kan er een gevoel ontstaan van ontevredenheid, leegte of voortdurende behoefte aan iets extra’s.

Die behoefte wordt vaak vertaald als trek in zoet.

Veel mensen merken dat hun behoefte aan snelle zoetigheid afneemt wanneer er regelmatig volwaardige granen op het menu staan.

Het lichaam ontvangt een stabiele vorm van energie en voeding waardoor de vraag naar snelle zoetigheid vaak minder wordt.

De rol van gefermenteerde voeding

Ook gefermenteerde voedingsmiddelen kunnen een waardevolle bijdrage leveren.

Denk aan miso, tamari, zuurkool, umeboshi en andere traditionele fermenten.

Deze producten ondersteunen de spijsvertering.

Veel mensen ervaren meer stabiliteit in hun energie en minder schommelingen gedurende de dag wanneer gefermenteerde voedingsmiddelen regelmatig onderdeel zijn van de maaltijd.

Gefermenteerde voeding kan daarnaast helpen om de bloedsuikerspiegel meer in balans te houden.

Door de invloed op de spijsvertering, de darmflora en de verwerking van koolhydraten kan de energie uit een maaltijd gelijkmatiger beschikbaar komen.

In de praktijk zie ik vaak dat de behoefte aan zoet afneemt wanneer maaltijden opgebouwd zijn uit volwaardige granen, groenten, een passende hoeveelheid eiwit, zeegroenten en een kleine hoeveelheid gefermenteerde voeding.

Deze combinatie geeft voeding, verzadiging en een gelijkmatige energievoorziening gedurende de dag.

Verder lezen

Misschien vind je deze artikelen ook interessant:

• Zeewier: waarom kombu voor mij het vegetarische soepbeen is

• De kracht van bonen en peulvruchten

Wanneer je toch een zoetmaker wilt gebruiken

Wanneer je af en toe een dessert of iets feestelijks wilt maken kan het prettig zijn om bewust te kiezen voor een zoetmaker.

Mijn voorkeur gaat uit naar een biologische rijststroop van goede kwaliteit.

De smaak is mild en het past goed binnen een voeding waarin volwaardige granen een belangrijke plaats innemen.

Ook hierbij blijft matigheid belangrijk, want rijststroop is een geraffineerd product.

Recept: Zacht rijsttoetje met rijststroop

Ingrediënten

• 1 kop witte ronde rijst (dessertrijst)
• 5 koppen rijstmelk
• Vanillepoeder naar smaak
• Snuf zout
• 2 el amandelpasta
• 2 el rijststroop (of meer)

Bereiding

Was de rijst en doe deze samen met de rijstmelk, vanillepoeder en zout in een pan.

Breng aan de kook en laat ongeveer twintig minuten zachtjes koken.

Voeg daarna de amandelpasta en rijststroop toe en laat nog kort doorkoken.

Lekker met een sausje van bessensap of wat jam aangelengd met water.

Luisteren naar de behoefte

Het verlangen naar zoet hoort bij het menselijk lichaam.

Trek in zoet is gezond.

De vraag is welke vorm van zoet je kiest.

Geraffineerde suiker geeft vaak een korte piek waarna de behoefte opnieuw ontstaat.

Natuurlijk zoet uit volwaardige voeding voedt, verzadigt en geeft geleidelijk energie.

Wanneer je leert herkennen waar jouw behoefte aan zoet vandaan komt ontstaat er vaak meer duidelijkheid.

Je ontdekt welke voeding je lichaam vraagt en hoe je daar op een natuurlijke manier gehoor aan kunt geven.

Het goede zoet is overal om ons heen aanwezig

Voorbeelden van het goede zoet zijn:

Volwaardige granen

• Zilvervliesrijst
• Haver
• Gierst
• Gerst

Wortelgroenten

• Wortel
• Pompoen
• Pastinaak
• Zoete aardappel
• Ui

Peulvruchten

• Linzen
• Kikkererwten
• Bonen

Deze voedingsmiddelen bevatten van nature een zachte zoete kwaliteit en geven hun energie geleidelijk af.

Kanttekening bij fruit, dadels, kokosbloesemsuiker en agavesiroop

Fruit

Fruit kan onderdeel zijn van een gezond voedingspatroon, maar bevat ook suikers.

De hoeveelheid, het seizoen en de herkomst spelen daarbij een rol.

Voor sommige mensen kan een grote hoeveelheid fruit leiden tot een hoge inname van suikers, ook al zijn deze van natuurlijke oorsprong.

In de praktijk zie ik regelmatig dat mensen die veel fruit eten toch een sterke behoefte aan zoet houden.

Dadels en gedroogd fruit

Dadels, rozijnen en ander gedroogd fruit worden vaak gebruikt als natuurlijke zoetmaker in baksels, repen en desserts.

Hoewel dadels meer voedingsstoffen bevatten dan geraffineerde suiker, blijven ze een geconcentreerde bron van natuurlijke suikers.

Voor een enkele keer of een feestelijk gerecht kunnen dadels prima passen.

Wanneer er dagelijks grote hoeveelheden worden gebruikt blijft het lichaam veel zoete prikkels ontvangen.

Kokosbloesemsuiker

Kokosbloesemsuiker wordt vaak genoemd als een natuurlijk alternatief voor gewone suiker.

De smaak is vol en licht karamelachtig.

Daarnaast bevat kokosbloesemsuiker nog kleine hoeveelheden mineralen zoals kalium en magnesium.

Hoewel kokosbloesemsuiker de bloedsuikerspiegel doorgaans minder snel laat stijgen dan gewone suiker blijft het een geconcentreerde suikerbron.

Agavesiroop

Agavesiroop wordt vaak gepresenteerd als een gezond alternatief vanwege de lage glycemische index.

Toch bevat agavesiroop een zeer hoog gehalte aan fructose.

Fructose wordt voornamelijk door de lever verwerkt.

Een lage glycemische index betekent daarom niet automatisch dat een product ook gezond is.

Ook natuurlijke zoetmiddelen kunnen invloed hebben op de energiehuishouding, trek in zoet en de bloedsuikerspiegel.

Wat als je bloedsuikerspiegel uit balans is geraakt?

Wanneer er langere tijd veel zoete producten worden gegeten kunnen pieken en dalen in de bloedsuikerspiegel ontstaan.

Dit kan zich uiten in:

• sterke trek in zoet
• energiedips
• prikkelbaarheid
• het gevoel steeds opnieuw iets te moeten eten

Gelukkig heeft het lichaam een groot vermogen om weer in balans te komen.

De zoete groentedrank wordt binnen de natuurlijke voedingsleer gebruikt om de pancreas te ondersteunen, het bloedsuikerniveau te helpen stabiliseren en ontspanning te brengen in het lichaam.

Recept: Zoete groentedrank

Ingrediënten

• gelijke hoeveelheden ui, pompoen, wortel en kool
• vier keer zoveel water als de totale hoeveelheid groente

Bereiding

Snijd de groenten zeer fijn.

Breng vier keer zoveel water als de totale hoeveelheid groente aan de kook en voeg de groenten toe.

Laat zonder deksel twee tot drie minuten koken.

Zet het vuur laag, doe het deksel op de pan en laat nog ongeveer twintig minuten zachtjes trekken.

Hoe langer de groenten trekken, hoe zoeter de drank wordt.

Zeef het vocht.

Gebruik

Drink het vocht warm of op kamertemperatuur.

Bij voorkeur drie kopjes per dag, vooral in de middag of vroege avond.

Tot slot

De basis van voeding ligt voor veel mensen eerder in volwaardige granen, groenten, peulvruchten, een passende hoeveelheid eiwit, zeegroenten en gefermenteerde voeding.

Deze voedingsmiddelen geven vaak meer verzadiging, meer stabiliteit en een gelijkmatigere energievoorziening gedurende de dag.

Ben je benieuwd wat jouw lichaam op dit moment nodig heeft?

Soms zijn kleine aanpassingen in voeding en leefstijl voldoende om meer rust, energie en verzadiging te ervaren.

In een persoonlijk traject kijken we samen naar jouw eetpatroon, klachten, doelen en dagelijkse gewoontes.

Bekijk de mogelijkheden voor een persoonlijk voedingsconsult of een persoonlijk traject.

Misschien is de vraag niet hoe je minder zoet kunt eten.

Misschien is de vraag juist: Hoe kan ik mezelf beter voeden?